Forum

Interview Isitan Gü...
 

Interview Isitan Gün (Vi).  

 

Fortuna54
(@fortuna54)
Dorel Zegrean
Lid geworden: 11 maanden geleden
Berichten: 507
10 april 2019 15:34  

Van alle clubeigenaren die de afgelopen jaren invlogen, is Isitan Gün (44) vooralsnog de meest succesvolle. De econoom uit Istanbul loodste Fortuna Sittard binnen twee jaar naar de Eredivisie en lijkt nu af te koersen op handhaving.

TEKST TOM KNIPPING FOTO VI IMAGES/DIRK JAN VAN DIJK

Drie jaar geleden kocht u een club die naar de amateurs dreigde te degraderen, nu heeft u goede kansen op het tweede jaar Eredivisie.

‘We liggen voor op schema, want ik had er niet op gerekend dat we na twee jaar al zouden promoveren.’

Wat trof u aan toen u binnenkwam?

‘Het was onvergelijkbaar met vandaag.

Selectie, staf, commercieel, toeschouwersaantallen. Alles stond vrijwel op nul. We hadden niet eens elektronische toegangspoorten, waardoor er veel meer mensen in het stadion zaten dan dat er kaarten waren verkocht. We moesten helemaal opnieuw beginnen, maar dat was eerder een voordeel dan een nadeel, want het is meestal moeilijker om iets te veranderen dan iets op te bouwen. Gelukkig was er nog een klein groepje cultuurbewakers aanwezig, zonder wie deze opmars onmogelijk was geweest. De grootste uitdaging vond ik het doorbreken van de acceptatie-cultuur. Het duurde bijna een jaar voordat de spelers voor het eerst terneergeslagen tegen het gras vielen na een gelijkspel tegen Jong PSV. Zelf vond ik dat een ijkpunt. Men legde zich neer bij een bijrol. Ach, wij zijn het kleine Fortuna en het is normaal dat we verliezen. Na jaren van mismanagement was dat de manier van denken geworden. Iedereen wilde bij Fortuna uit de buurt blijven; sponsors, fans, gemeente.’

‘Gezien de begroting moet Fortuna Sittard boven de mogelijk heden pres teren om in de Eredivisie te blijven’

Zelfs de KNVB-voorzitter verklaarde de club al eens abusievelijk failliet.

‘Dat was een slip of the tongue. Ik moet zeggen dat Michael van Praag een van de eersten was die belde om ons te feliciteren met de promotie.’

U werd voor gek verklaard om geld te pompen in de bodemloze put Fortuna.

‘De algehele opinie is dat investeren in voetbalclubs een verlieslatende business is. Totaal verkeerd. Toen ik bij Galatasaray werkte, was ik onderdeel van een groep die partijen in lagere divisies zocht om mee samen te werken en boekenonderzoeken en accountancywerkzaamheden verrichte voor clubs. Juist daardoor begon ik me te realiseren dat een club overnemen winstgevend kon zijn. Kan je de verleiding weerstaan om te veel geld te gaan uitgeven, dan is dat helemaal niet zo moeilijk. Ten onrechte denken mensen dat je een beetje gek moet zijn om een club te kopen. Ik geef zelf les in voetbaleconomie. De eerste vraag die ik stel aan mijn publiek is altijd: Hoeveel van jullie denken dat dit een risicovolle investering is? Dan steekt 99 procent zijn hand op. Het tegendeel is waar.’

De eigenaren van Vitesse en FC Utrecht zullen daar anders over denken.

‘Het beeld is de laatste tien jaar enorm gekanteld. Kijk maar naar de data van de UEFA. Inmiddels maakt twee derde van alle Europese clubs winst. Ook in Nederland zijn de cijfers enorm verbeterd. Voetbal blijft een van de meest conservatieve bedrijfstakken ter wereld en dat geldt ook voor het imago. Het is erg moeilijk de publieke perceptie dat voetbalclubs altijd in het rood staan te veranderen. Maar waarom denk je dan dat er de laatste jaren zoveel clubs zijn overgenomen? Investeerders doen dat niet omdat je er geld mee verliest. Weinig sectoren zijn zo overzichtelijk als het voetbal. Neem een ondernemer uit de meubelindustrie. Die kan zijn inkomsten voor de komende jaren niet inschatten, ik wel. Al het geld komt uit tv-rechten, seizoenkaarten en sponsorcontracten. Het is een heel gecontroleerde omgeving, met weinig gevaren van buitenaf, zoals die wel gelden in andere bedrijfstakken. In het voetbal is er geen risico dat je failliet gaat omdat je wordt weggeconcurreerd door een Chinees bedrijf.’

‘Ten onrechte denken mensen dat je een beetje gek moet zijn om een club te kopen’

Emotie is wel een grote risicofactor.

‘En dat is waarom goed management het verschil kan maken in de sportindustrie. Kijk alles maar na; elke club met grote schulden en elke club die failliet is gegaan, heeft dat helemaal te wijten aan een bestuur dat te veel geld heeft uitgegeven.’

Zijn er voorbeeldclubs waar u zich aan spiegelt?

‘Ja, Borussia Dortmund. Het is een prachtig voorbeeld hoe je met goed management een crisis kan omkeren. Vijftien jaar geleden was die club bankroet. De redding was te danken aan een investeringsbankier die redeneerde: Als je een club met deze achterban en populariteit op een fatsoenlijke manier runt, kan er weinig verkeerd gaan. Met het geld van de investeringsbank werd het stadion eigendom van de club en natuurlijk was de komst van Jürgen Klopp een grote factor. Ik bewonder Klopp, maar iedereen vergeet dat hij een jaar eerder met Mainz was gedegradeerd en daarna ook niet wist terug te keren met Mainz in de Bundesliga. Het vergt ballen en visie van een bestuur om op zo’n moment te geloven in een coach uit de Tweede Bundesliga. Niet veel bestuurders hadden die keuze kunnen maken. Verder heb ik grote bewondering voor Benfica, dat zich onderscheidt als de poort naar Europa voor Zuid-Amerikanen, en in Nederland vind ik Heracles een goed voorbeeld van een club die met slim beleid hogerop is gekomen.’

Investeerders bij Vitesse, ADO en Roda beloofden gouden bergen. Waarom koos u voor een low-profile-entree?

‘Ik kan geen commentaar geven op de persoonlijke ambities van deze mensen, maar persoonlijk vind ik dat je in deze business nooit sportieve garanties moet afgeven. Je kan geen topclub neerzetten van vandaag op morgen. Ik vergelijk het opbouwen van een club altijd met een schilderij van Picasso. Hij kon uiteindelijk heel snel een fenomenale schets op een servet maken. Dan kan je zeggen: Heeft-ie in twee minuten gedaan. Zo is het natuurlijk niet. Dat was vijftig jáár plus twee minuten. Er is een heel proces aan voorafgegaan. Kijk maar naar zijn vroege werken, die lijken op foto’s. Pas veel later maakte hij kubistische en surrealistische werken. Eerst moet je de basisprincipes leren, daarna continu excelleren en pas dan kan je gaan experimenteren. Begin je direct met fantaseren, zonder dat je de grondbeginselen onder de knie hebt, dan wordt het niks.’

De KNVB blokkeerde de overname van FC Den Bosch. Wat vindt u van de regels voor investeerders?

‘Afgelopen zomer zijn die veranderd. Wij waren de laatsten die binnenkwamen onder het oude regime. Vanuit de gemeenschap in Limburg voelde ik steun, maar ik heb ook een half jaar moeten wachten op groen licht, terwijl ik het geld al had uitgegeven. Dat brengt natuurlijk wel risico’s met zich mee.’

Volgens de bond is strikte controle noodzakelijk om witwassen tegen te gaan. Hoe denkt u daarover?

‘Ik heb een achtergrond in de financiële sector. Als iemand wil witwassen, is voetbal de slechtste bedrijfstak die je kan kiezen. Er zijn namelijk geen inkomsten in cash. Alles is digitaal, ook de kaartverkoop. Dat hele witwassen is een theoretisch concept, dat echter wel leeft bij bonden en daardoor lijken nieuwe investeerders bij voorbaat guilty by suspicion; je bent schuldig tenzij je het tegendeel bewijst. Dat klinkt enigszins overbeschermend, maar een totaal vrije markt is ook weer niet gezond. Kijk naar België, daar was de bond te liberaal en dat is ten koste gegaan van verenigingen. Clubs zijn levende sociale organismen, ik vind het niet verkeerd om daar enige regelgeving voor te hebben. Het zou daarbij vooral moeten gaan over garanties en continuïteit. De juiste vraag om te stellen is: wie betaalt de prijs als er op het einde iets misgaat?’

‘Qua facili teiten is Nederland achterop geraakt bij veel landen’

Waarom is technisch directeur Mustafa Aztopal recent vertrokken?

‘Bij Samsunspor kwam een nieuwe eigenaar die een nieuw management wilde neerzetten. Aztopal komt uit Samsun, is gehecht aan zijn regio en wilde liever terug. Die club staat er dramatisch voor op het derde niveau en hij kon instappen in een heel nieuw project.’

Aztopal zat er anderhalf jaar. Is dat niet wat kort voor een club in opbouw?

‘Ach, in Engeland is de gemiddelde houdbaarheid van een manager tien maanden… Het was toeval dat nu dat deze kans voorbij kwam, we zijn amicaal gescheiden. We hebben Sjoerd Ars nog en bekijken later of er een opvolger nodig is. We willen eerst het seizoen afmaken zonder ongelukken.’

Wat is de rol van Oghan Tarhan, die geen officiële functie heeft maar wel overal bij betrokken is?

‘Hij werkt als een adviseur voor mij. Hij heeft lang gewerkt als scout en tot twee jaar geleden was hij ook spelersmakelaar. Ik ken hem van mijn tijd bij Galatasaray en we maken gebruik van zijn netwerk. Als we beslissingen nemen over spelers, dan is hij daar altijd bij betrokken. Gezien onze begroting moeten wij boven onze mogelijkheden presteren om in de Eredivisie te blijven. Dat ga je niet redden als je gezichtsveld stopt bij vijftig kilometer buiten de gemeentegrens van Sittard.’

Participeert hij in transfers?

‘Nee, dat niet. Tarhan is ook geen medeeigenaar van de club. Maar als we gaan onderhandelen over de aan- of verkoop van een speler, dan gaat hij wel mee. Ik leid de club, maar ben vooral financieel onderlegd en heb niet de knowhow op technisch gebied.’

Wat is het businessmodel van Fortuna?

‘We proberen het vijfjarenplan uit te voeren. Dat is geen plan waarbij het management dicteert wat te doen. Het is gebouwd op draagvlak van onderaf. Ik denk dat we bij Fortuna een goede mix hebben gevonden tussen het moderne eigenarenmodel en regionale bestuursleden in de raad van toezicht en op de werkvloer. Het is ons doel om break-even te draaien en te investeren in de academie, om zo talenten en transferwaarde te ontwikkelen. Nederland heeft de laatste jaren transferwinsten van 85 miljoen euro netto per jaar gehaald en scoort na Brazilië en Portugal vaak het best, maar is daar ook erg afhankelijk van geworden. Het Europese voetbal is de afgelopen tien jaar met gemiddeld meer dan tien procent gegroeid, Nederland haalt maar drie procent.’

Hoe kan dat?

‘Geen idee. Ik stel overal die vraag. Een van de oorzaken zal het langdurige tv-contract zijn. In Spanje bedraagt volgend jaar alleen de tóéname in tv-geld al driehonderd miljoen euro. Wij verdienen in totáál tachtig miljoen. We zijn maar het kleine Nederland mag geen excuus zijn. Dan kom je op hetzelfde verhaal als bij Fortuna. Als je accepteert dat je bent afgehaakt, wordt het niks meer.’

Twaalf jaar FOX is achteraf een eeuwigheid in het voetbal.

‘Op dat moment was dat waarschijnlijk de juiste beslissing. Feit is wel dat de Eredivisie daardoor stilstaat, want uit stadioninkomsten en sponsoring vallen ook weinig extra inkomsten te halen. De liberalisering van de gokmarkt zou nog wat kunnen brengen. Toen ik naar Nederland kwam zag ik overal casino’s en ik kon mijn oren dan ook niet geloven toen me werd uitgelegd dat weddenschappen op voetbal hier illegaal zijn. Miljoenen mensen over de hele wereld gokken op onze wedstrijden, maar wij mogen er geen cent aan verdienen? Ik zou de suggestie willen meegeven om eens goed te kijken naar een van de weinige goede beslissingen die is genomen in het Turkse voetbal. Er werden licenties uitgedeeld aan bookmakers en met het geld dat daarmee werd opgehaald, is een fonds opgezet om nieuwe infrastructuur mee te financieren. In elf jaar zijn er dertig nieuwe stadions neergezet en het is ongelofelijk wat er sindsdien aan opleidingsfaciliteiten is verrezen. Laten we eerlijk zijn, qua faciliteiten is Nederland achteropgeraakt bij veel landen. Terwijl opleiden en transferinkomsten nu net datgene zijn waarmee de Eredivisie zich kan onderscheiden.’

‘Als iemand wil witwassen, is voetbal de slechtste bedrijfstak die je kan kiezen’

Wat zou u direct veranderen als u baas was van de Eredivisie?

‘De waarde van de competitie kun je verhogen door ’m spannender en gelijkwaardiger te maken. Maar dan kom je bij het tweede grote probleem: de ongelijkheid van inkomsten. Vorig jaar kreeg Ajax bijna tien miljoen aan tv-inkomsten, de nummer achttien had nog geen twee miljoen. In Europa zijn nog maar een paar landen over waar meer dan twee ploegen kans maken op het kampioenschap. Binnen de UEFA zijn er zevenhonderd clubs actief op het hoogste niveau. De grote meerderheid zijn clubs als wij. Er is een hele wereld waar we niet heel veel van afweten, maar het gros van de wedstrijden, economische activiteiten en ontwikkeling van spelers, vindt daar plaats. Nu wordt 99 procent bij voorbaat uitgeschakeld doordat er overal monopolies ontstaan. Hier is dat nog geen punt van discussie, maar het is wel gaande. Nederland heeft een van de meest ongelijke verdelingen in Europa. Terwijl, met alle respect, tien miljoen niets betekent voor Ajax. Met een paar miljoen minder blijven ze met afstand de grootste in Nederland, terwijl het voor de krachtsverhoudingen in Europa geen enkel verschil maakt. De formule waarmee we het geld verdelen, is eveneens uniek. In bijna alle leagues verspreiden ze een vast deel van de pot gelijk over de clubs, een tweede deel verdelen ze op basis van historie en een derde deel op basis van het lopende seizoen. Hier niet. Hier verdelen we nul euro gelijk, maar alles op basis van sportieve resultaten in de laatste tien jaar. Wij doen voor het eerst in zestien jaar mee in de Eredivisie. Dus in de negen voorgaande seizoenen hebben wij nul punten gehaald. Kortom, nu al staat vast dat wij nog vele jaren onderaan staan als het geld wordt verdeeld. Zo’n systeem is erop gericht de huidige krachtsverhoudingen te formaliseren. Het is belachelijk, maar niemand stelt het ter discussie.’

Dat is toch gebeurd met de veranderagenda?

‘Het systeem heeft daar niet ter discussie gestaan. Gevolg is nu dat er aan het eind van het seizoen geen prikkel is wanneer je overal voor bent uitgeschakeld. In veel landen wordt er vanuit de tv-pot een bonus gegeven voor elke overwinning. Clubs stellen vervolgens de spelers een premie in het vooruitzicht als motivatie. Zo hou je de competitie tot het einde aantrekkelijk. Hier is er voor sommige teams in april en mei niets meer te halen.’

Hoe denkt u met Fortuna een blijvertje te worden in de Eredivisie?

‘Ajax, PSV en Feyenoord niet meegerekend, is het gemiddelde budget in de Eredivisie achttien miljoen. Wij zitten daar nog ver onder, maar binnen vijf jaar willen we bij dat getal in de buurt komen. Bij ons is er nog volop ruimte om commercieel te groeien, nu we ook op kantoor een professioneel team hebben. De toeschouwersaantallen zijn toegenomen, het gemiddelde is zelfs een clubrecord, maar het is nog niet uitverkocht. Daarnaast zetten we in op de Fortuna Academy om een transferstroom op gang te brengen.’

Tot slot: hoe denkt u over een fusie tussen clubs in Zuid-Limburg?

‘Complete onzin. Sport is geen economie waarbij achterland bepalend is. Mönchengladbach is voor Duitse begrippen een klein stadje, maar kijk hoe Borussia zich al jaren staande houdt in de Bundesliga. Heerenveen is toch ook niet groter dan Stittard? In Londen zijn er in alle sporten meer dan zeventig clubs die op het hoogste niveau opereren. Ik vind het bijna idioot als mensen denken dat je clubs kan samenvoegen alsof het bedrijven zijn. Het is als olie en water: die gaan nooit mixen


Jan Boers vond het leuk
Citaat
  
Bezig

Inloggen van Registreer aub